Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for december, 2008

Troost der schoenen

Schoenen zijn goed voor veel toepassingen. Als fetisj, dus om op te kicken. Om op te lopen natuurlijk. Om op te eten, zoals vroeger in hongerige tijden wel eens scheen te geboren (zeg maar de buitenlandse variant van de bloembollen). Om misnoegen mee kenbaar te maken, zoals van de week in Irak. En om de gemoederen weer wat op te beuren, zoals nu in de VS.
Temidden van alle economische rampspoed kan men wel wat lol gebruiken. Bush – iedere dag toch weer een beetje meer gehaat – is daarbij een goede bliksemafleider. De president in combinatie met rondvliegende schoenen: onbetaalbaar. Hier een linkje. Overigens is Bush toch nog behoorlijk snel…

Read Full Post »

Vanmiddag heb ik even bij het proces gezeten van Maher Arar vs. John Ashcroft, een bijzonder schrijnende zaak. Arar is in Syrie geboren, maar woont al erg lang in Canada met zijn gezin en is daar staatsburger. Eind september 2001 was hij op doorreis van Zurich via New York JFK naar Montreal. Maar hij is nooit aangekomen.

Op JFK is hij aangehouden door de Amerikaanse douane die hem twee weken vastzetten. De Canadese inlichtingendienst had de FBI gewaarschuwd dat Arar mogelijk betrekkingen had met Al Qaeda: een claim die later ronduit onjuist was. Sterker nog, op dat moment zelf waren er al agenten die wisten dat Arar niets met de gehate terroristische organisatie van doen had.

In een detentiecentrum van New York werden verzoeken tot het zien van een advocaat telkenmale afgewezen. Arar werd aan langdurige verhoren onderworpen. Toen dat geen vruchten afwierps is hij eerst naar Jordanie overgevlogen en daarna naar Syrie overgebracht. Tegen een advocaat – die hij net voor deportatie had toegewezen gekregen – vertelden federale agenten dat Arar naar een gevangenis in New Jersey was overgebracht.

Zowel in Jordanie als Syrie is Arar gemarteld. In de Syrische gevangenis heeft Arar tien maanden in een cel doorgebracht ‘ter grootte van een graf’. Hij werd dagelijks vernederd, geslagen, geschopt. Hij heeft allerlei complotten bij elkaar gelogen. Maar echt bruikbare informatie kon hij niet leveren. Niet zo verwonderlijk, want hij was onschuldig.

Het is niet aan de Canadese regering te danken dat hij na tien maanden alsnog vrij kwam. Het is dankzij zijn vrouw en een niet-aflatend media-offensief geweest dat de regering uiteindelijk gedwongen werd in te grijpen. Na uitvoerig onderzoek kwam het geblunder van de Canadese geheime diensten aan het licht. Uiteindelijk kreeg hij tien miljoen Canadese dollars aan schadevergoeding.

Nu dient de zaak voor een Amerikaans hof. De verdediging wil aantonen dat er op federaal niveau, sterker nog het hoogste juridisch niveau – dus met medeweten van toenmalig minister John Ashcroft – een samenzwering is geweest om Arar naar Syrie over te brengen voor hardhandig verhoor.

De zaak lijkt klaar als een klontje, maar is dat geenszins. Arar is geen Amerikaans staatsburger en geniet dus niet de rechtsbescherming die iedere Joe Sixpack of your average hockeymom wel heeft. Daarnaast spitst de vraag zich toe of Arar wel in de VS is gearresteerd: hij was nog niet door de douane heen. Tevens – zo claimt de overheid – is het niet aan het hof zich te mengen met zaken van diplomatie en nationale veiligheid; een standpunt waar de rechters overigens heel anders over dachten.

Ik zal jullie hier op de hoogte houden van het verloop. Hier een prima documentaire van PBS Frontline over de betrokkenheid van Rumsfeld en consorten en hoe de verwrongen perceptie van marteling ook bij soldaten aansloeg.

Read Full Post »

En de slang bijt zichzelf eindelijk in zijn eigen staart. De laatste paar weken is er een aantal voorvallen geweest waarbij politici en politie zelf eens aan den lijve hebben mogen ondervinden wat de afbraak van de rechtstaat kan betekenen. De laatste jaren stonden politici en hoofdcommissarissen vooraan om allerlei vergaande inbreuken op ons rechtssysteem te verdedigen. Af en toe ontploft deze ijver in hun eigen gezicht.

Voorbeeld nummer 1: Onlangs klaagde de Raad van Hoofdcommissarissen van de politie in de Volkskrant hun nood. Wat was er gebeurd? De Zeeuwse commissaris is al tijden in een conflict verwikkeld met zijn eigen korps. Het blijkt namelijk dat hij niet ongeschonden door de achtergrondcheck van de AIVD is gekomen. De inlichtingendienst voert vaak onderzoeken uit naar mensen die in aanmerking komen voor een (politiek) gevoelige functie. Wat er precies mis was en hoe de AIVD aan de informatie kwam die tot een negatief oordeel van de commissaris leidde, was niet bekend. De Raad was ontstemd, want hoe kunnen ze zich hier tegen verweren? Ze krijgen immers geen inzage in de gegevens.

Feit is dat de burger hier al jaren mee te maken heeft. Sinds – ik zeg uit mijn hoofd – 2005 mag AIVD-materiaal gebruikt worden in de rechtzaal, zonder dat de verdediging daar inzage in krijgt. Dat is inderdaad heel vervelend, want een fatsoenlijke verdediging is daardoor niet mogelijk. Hoe kun je je tegen aantijgingen van de inlichtingendienst verweren? De Raad van Hoofdcommissarissen had er toentertijd aanmerkelijk minder problemen mee dan nu.

Voorbeeld nummer 2: In Engeland is opschudding ontstaan over de arrestatie van het Conservatieve parlementslid Damien Green (hier het verhaal). Hij werd ervan verdacht geheime stukken te lekken van het ministerie van Binnenlandse Zaken; een oude traditie in de Engelse parlementaire geschiedenis (premier Brown schepte in de jaren negentig al op over zijn vakkundig lekgedrag). De minister kon er niet om lachen, evenmin de politie. Green kreeg een anti-terrorisme unit achter zich aan die hem arresteerde, ondervroeg en zijn persoonlijke stukken in beslag nam (waaronder liefdesbrieven tussen hem en zijn vrouw).

Nu verbaas ik mij er totaal niet meer over dat dit soort dingen in Engeland gebeuren. Het land – waar de democratie naar eigen zeggen is uitgevonden – is de laatste jaren afgegleden naar een heuse surveillancestaat die Orwell niet eens had kunnen voorzien. Wel verbazingwekkend is dat de Conservatieven moord en brand schreeuwen over het monster dat ze zelf hebben gecreeerd. Voor ons, brave burgers die niets te verbergen hebben, is het een zoet schouwspel. Maar met een bittere nasmaak.

Read Full Post »

Goin’ down

Ik krijg een beeld maar niet uit mijn hoofd. Vorige week liep ik naar mijn kantoor over Sixth Avenue. Tussen alle gehaaste ochtendforensen wiebelde een man heen en weer in een grijs streepjespak. Een verfomfaaide Financial Times klemde hij stevig onder zijn arm. Aan het roze vod te zien was het al een oude editie. Zijn gezicht was vertrokken, zijn pak bevlekt. Zijn haar was lang en piekerig, alsof het al maanden niet gewassen was. Het klitte op een aantal plekken vies aan elkaar.

Hij deed een stapje de weg op. En schoot toen weer de stoep op. Keek nerveus naar links en rechts (het licht was rood) en mompelde wat in zichzelf. De overige mensen leek zijn verwarde geest niet te registreren. En andersom keek niemand naar hem om.

Vorige week ook dronk ik koffie met een Nederlandse collega-journalist. Hij vertelde over een man die al twee maanden bij hem in de buurt op straat stond. De eerste keer dat hij hem zag, liep de man in een maatpak, nog keurig geschoren en met een bord op zijn nek dat hij zojuist ontslagen was bij Merrill Lynch, een van de grote financials op Wall Street. De dag daarop was zijn stropdas al verdwenen en had hij een ochtendschaduw op zijn wangen. Twee maanden later mompelt de man in zichzelf en zit hij iedere dag ongewassen en vies op hetzelfde plekje.

Het kan hier hard gaan. Sparen, ach dat is iets voor later. En dat vangnet, dat is je netwerk zelf. Alleen jammer als dat hele netwerk vermalen wordt door de economie die knarsend tot stilstand komt.

Read Full Post »